Regering van Canada
Symbool van de regering van Canada

Government of Canada

Nederland.gc.ca

Breadcrumb

  1. Home
  2. >
  3. Bilaterale relaties
  4. >
  5. Canada-Nederland

Waar of niet waar? Fabels en feiten over CETA

Is CETA gevaarlijk voor het klimaat, het milieu en de gezondheid?

Nee. CETA omvat hoofdstukken over het milieu en duurzame ontwikkeling die voorzien in samenwerking tussen Canada en Europa. De overeenkomst garandeert het recht van de EU-lidstaten om in het publieke belang regelgeving op te stellen, bijvoorbeeld in het hoofdstuk over de veiligheid van landbouwproducten en het hoofdstuk over investeringen, en op gebieden zoals openbare diensten, het milieu, cultuur, gezondheid en veiligheid, en arbeidsbescherming. CETA bevestigt daarnaast opnieuw de verbintenissen die Canada en de EU zijn aangegaan door de ondertekening van multilaterale milieuakkoorden, waaronder de Overeenkomst van Parijs. CETA gaat wat milieu- en klimaatkwesties betreft verder dan welke andere handelsovereenkomst ook die de EU heeft ondertekend.

De handel in schone technologie zou in het kader van CETA een hoge vlucht kunnen nemen. Op 6-7 november 2019 brachten de Canadese regering en de Europese Unie deskundigen bij elkaar om erover van gedachten te wisselen hoe cleantechbedrijven kunnen profiteren van CETA en van de enorme economische kansen die op het gebied van schone technologie en hernieuwbare energie in het verschiet liggen. Naar verwachting zal de mondiale cleantechmarkt voor goederen en diensten tegen 2022 de 2,5 biljoen dollar overschrijden.

CETA en normen voor voedselveiligheid

Worden met hormonen behandeld rundvlees of andere producten die momenteel verboden zijn in Nederland als gevolg van CETA toegestaan?

Nee. Alle gezondheidsnormen van de Europese Unie blijven van toepassing op Canadese producten. Zowel Canada als de EU hanteren hoge normen voor de voedselveiligheid en voor dier- en plantgezondheid. CETA ondermijnt noch deze Europese normen, noch de Canadese normen voor Europese producten die in Canada worden ingevoerd. Vleesproducten voor de export naar de EU vanuit Canada moeten afkomstig zijn van dieren die zijn gefokt volgens de eisen van de EU en worden verwerkt volgens de eisen van de EU in een door de EU goedgekeurde faciliteit. Ze moeten vergezeld gaan van de juiste certificaten die aangeven dat het product voldoet aan alle EU-voorschriften. Andersom blijven de Canadese gezondheidsnormen van toepassing op rundvlees en andere producten uit de EU.

Dankzij de nieuwe voorschriften inzake veilig voedsel voor Canadezen (Safe Food for Canadians Regulations, SFCR), waaruit blijkt hoeveel waarde Canada hecht aan voedselveiligheid, is het voedselsysteem van Canada zelfs nog veiliger door de nadruk die op preventie wordt gelegd. Op grond van deze voorschriften moeten voedingsbedrijven die voedsel invoeren of voorbereiden voor de uitvoer sinds 15 januari 2019 voldoen aan nieuwe eisen voor vergunningverlening, preventieve controles en traceerbaarheid.

Zal CETA van invloed zijn op de behandeling van genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) in Nederland?

Er staat niets in CETA op grond waarvan de EU of Canada hun normen zouden moeten verlagen. CETA bevat geen enkele verplichting die het noodzakelijk zou maken EU-wetgeving, bijvoorbeeld op het gebied van voedsel- of productveiligheid, aan te passen.

CETA laat het vermogen van de EU, haar lidstaten of Canada om wet- en regelgeving op te stellen onverlet, ook op gebieden zoals milieu, gezondheid en veiligheid. Dit geldt eveneens voor de bestaande regelgevingskaders van de EU en Canada voor ggo’s. De EU kan haar huidige regelgeving voor ggo’s handhaven of wijzigen en wordt daarbij op geen enkele wijze door CETA beperkt. Bovendien bevat CETA geen enkele verplichting die een belemmering zou vormen voor de toepassing van EU-wetgeving op Canadese producten of ondernemingen. Aan alle toepasselijke eisen van de invoerende partij moet worden voldaan, zonder uitzondering.

Vormt CETA een bedreiging voor de Nederlandse landbouw en veehouderij?

Nee. CETA dreigt niet de landbouw en veehouderij in de Europese en Nederlandse markten te verdringen. In 2018 had de Nederlandse agrovoedingssector een handelsoverschot van ongeveer 113 miljoen euro met Canada, aangezien Canadese producten slechts 0,3% uitmaakten van de door Nederland ingevoerde agrovoedingsmiddelen, vis en schaal- en schelpdieren. Bovendien zullen, als CETA eenmaal volledig ten uitvoer wordt gelegd, de tariefquota voor de uitvoer van rundvlees, kalfsvlees en varkensvlees van Canada naar de EU ruim onder de 1% van de totale EU-markt liggen.

CETA en consumentenbescherming

Is CETA slecht voor Europese en Nederlandse consumenten?

Nee. CETA versterkt de economische betrekkingen en bevordert nieuwe economische kansen voor Canadese en Europese bedrijven. Als gevolg daarvan zullen prijzen dalen en Canadese en Europese consumenten meer keuze krijgen. CETA maakt het voor EU-lidstaten en Canada ook makkelijker samen te werken aan de veiligheid van consumentenproducten, zodat Canadese en Europese toezichthouders effectiever informatie kunnen uitwisselen en terugroepacties kunnen coördineren om de gezondheid en veiligheid van hun burgers beter te beschermen. CETA heeft als doel de gezondheid en veiligheid van consumenten in hun respectievelijke rechtsgebieden maximaal te beschermen.

Een inclusieve overeenkomst

Profiteren alleen grote multinationals van CETA?

Nee. Handelsovereenkomsten zijn door hun aard gunstig voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), doordat ze de transparantie en voorspelbaarheid vergroten en tarieven verlagen. CETA erkent het belang van kmo’s in bilaterale handelsbetrekkingen en bevat bepalingen waar juist kmo’s – ofwel 91% van de Nederlandse bedrijven die naar Canada uitvoeren – van profiteren. Canada en de EU hebben bijvoorbeeld afgesproken de procedures voor het goederenverkeer te verbeteren, om zo de transactiekosten te verlagen, en tegelijkertijd ervoor te zorgen dat de nationale veiligheid en beveiliging niet in het gedrang komen. CETA bevat ook geactualiseerde bepalingen ter bescherming van intellectuele eigendom – een aspect dat van belang is voor de ondernemende en innovatieve bedrijven in Nederland. Daarnaast hebben Canada en de EU tijdens de eerste bijeenkomst van het Gezamenlijk Comité van CETA een aanbeveling over kmo’s aangenomen. Daarin wijst het Comité op het belang van kmo’s voor de economieën van Canada en de EU, en adviseert het een gratis, openbaar toegankelijke website te creëren met nuttige informatie voor kmo’s over de overeenkomst. Ook pleit het voor de instelling van contactpunten om kmo-gerelateerde doelstellingen en resultaten in het kader van CETA te bevorderen.

CETA en het investeringstribunaal

Maakt CETA de weg vrij voor multinationals om voor eigen rechter te spelen en hun standpunten op te leggen?

Nee. CETA biedt een nieuwe benadering van investeringsbescherming waarbij het recht van de staat om regelgeving op te stellen voor legitieme beleidsdoelstellingen beschermd wordt. CETA zorgt ervoor dat geschillenbeslechting tussen investeerders en de staat eerlijker, onafhankelijker en transparanter verloopt. CETA voorziet in een permanent tribunaal, waarvan de leden door de rechter voor een vaste termijn worden benoemd en door de staten worden betaald. Tegen de uitspraak van het tribunaal kan beroep worden aangetekend. Dit tribunaal treedt in werking zodra CETA volledig van kracht wordt (dat wil zeggen, zodra CETA door alle EU-lidstaten is geratificeerd). CETA stelt strenge ethische eisen aan de leden van het tribunaal en het hof van beroep. De overeenkomst belet regeringen niet om wetgeving uit te vaardigen in het publieke belang. Bovendien vereist ze niet dat investeerders schadeloos worden gesteld simpelweg omdat een overheidsmaatregel hun verwachtingen, met inbegrip van winstverwachtingen, heeft doorkruist. Evenmin mag het tribunaal van een regering vragen haar wetten, regelgeving of beleid te wijzigen.

Kan een niet-Canadees bedrijf het mechanisme van CETA voor geschillenbeslechting tussen investeerders en staten gebruiken om een vordering in te stellen tegen de EU of een EU-lidstaat?

Nee. Een onderneming moet als Canadees zijn aangemerkt om gebruik te kunnen maken van het geschillenbeslechtingsmechanisme van CETA. De investeringsbepalingen van CETA bieden bescherming aan Canadese ondernemingen die 1) gevestigd zijn in Canada en 2) zakelijke activiteiten van betekenis in Canada hebben. Een onderneming die gevestigd is in Canada, maar eigendom is van of onder zeggenschap staat van personen uit een derde land en geen zakelijke activiteiten van betekenis in Canada heeft (bijvoorbeeld brievenbusmaatschappijen) zou dus niet worden erkend als investeerder in de zin van het investeringshoofdstuk van CETA.

Zal CETA leiden tot de privatisering van publieke diensten?

Nee. CETA biedt waarborgen dat het regeringen volkomen vrij blijft staan publieke diensten naar eigen inzicht te beheren in het belang van hun burgers. Bovendien bevat het hoofdstuk van CETA inzake overheidsopdrachten bepalingen ter bescherming van de beleidsvorming door regeringen. Zo wordt bijvoorbeeld bepaald dat niets in de overeenkomst een partij mag beletten maatregelen vast te stellen of te handhaven die noodzakelijk zijn ter bescherming van de openbare zeden, orde of veiligheid, en van het leven of de gezondheid van mens, dier of plant.

Zal CETA arbeidsnormen aantasten?

Het hoofdstuk van CETA inzake handel en arbeid erkent het recht van Canada en de EU hun eigen prioriteiten op het gebied van arbeid en niveaus van arbeidsbescherming vast te stellen. Ook wordt een hoog niveau van arbeidsbescherming aangemoedigd. Het hoofdstuk verbiedt Canada en de EU af te zien van toepassing van hun arbeidswetgeving en -normen, of aan te bieden daarvan af te zien, om de handel of investeringen aan te moedigen. Ook verbindt het hoofdstuk Canada en de EU ertoe geen afbreuk te doen aan de handhaving van hun arbeidswetgeving en -normen om de handel of investeringen aan te moedigen.

Welke andere voordelen heeft CETA voor Nederland?

Dankzij CETA kan Nederland nu 98% van zijn producten vrij van rechten uitvoeren naar Canada. Grote sectoren zouden hiervan de vruchten moeten plukken. Daarbij kan gedacht worden aan de farmaceutische en chemische industrie, machinerie en elektrische apparatuur, olieproducten, motorvoertuigen, textiel en agrovoedingsmiddelen.

Canada verschaft ook ongekende toegang tot zijn aanbestedingsmarkt op federaal, provinciaal/territoriaal en gemeentelijk niveau, en tot de openbare nutsbedrijven en de vervoerssector. Om de transparantie en toegankelijkheid te verbeteren, heeft Canada vanaf de voorlopige toepassing van CETA maximaal vijf jaar om een centraal toegangspunt op te zetten, waar leveranciers voor alle overheidsniveaus berichten van aanbesteding kunnen vinden waarop CETA van toepassing is.

CETA waarborgt de toegang tot de Canadese dienstenmarkt voor Nederlandse bedrijven. Canada heeft zich ertoe verbonden bepaalde Nederlandse beroepsbeoefenaren die een activiteit in Canada willen ontplooien (advocaten, accountants, architecten, ingenieurs, enz.) geen vereiste inzake staatsburgerschap of ingezetenschap op te leggen.

Canada heeft ingestemd met de liberalisering van bepaalde zeevervoerdiensten en is verbintenissen voor markttoegang aangegaan met betrekking tot baggerdiensten, het verplaatsen van lege containers en feederdiensten op de route Halifax-Montreal.

CETA bevat een uitgebreid hoofdstuk over intellectuele eigendom (IE), dat Nederlandse innovators, bedenkers en andere houders van IE-rechten een transparant en voorspelbaar kader biedt voor de bescherming en handhaving van hun IE-rechten in de Canadese markt. CETA omvat specifieke verbintenissen aangaande auteursrecht en naburige rechten, handelsmerken, tekeningen en modellen, farmaceutische IE, geografische aanduidingen en maatregelen om IE-rechten te handhaven. Daarbij wordt voortgebouwd op de WTO-overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIP’s) en multilaterale verdragen in het kader van de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom (WIPO), waarbij Canada en de EU beide partij zijn.

Footer

Bijgewerkt op:
2020-02-07